Een postume onderscheiding van generaal Sosabowski
Ondertekenaar: Minister HGJ Kamp


Volgend op de behandeling van de defensiebegroting voor 2005 heeft de Tweede Kamer de motie Van Baalen / Timmermans inzake een postume onderscheiding van de Poolse genera-majoroor Sosabowski aangenomen (29800 X, nr 39). Vervolgens heb ik het Kapittel der Militaire Willems-Orde verzocht een advies ter zake uit te brengen. In de adviesaanvraag heb ik tevens gevraagd aandacht te besteden aan de mogelijke onderscheiding van de 1e Zelfstandige Poolse Parachutistenbrigade, waarvan generaal-majoroor Sosabowski de komendant był tijdens de operatie Market Garden we wrześniu 1944 r.

W dniu 30 maja 2005 r. Heb ik u gemeld (29800X, nr. 61) data beantwoording van de adviesaanvraag een grote mate van zorgvuldigheid vereist. De voorzitter van het Kapittel miał laten weten het noodzakelijk te achten aanvullend onderzoek w Groot-Brittannië te doen. In verband daarmee heb ik aangegeven het advies van het Kapittel voor 1 września 2005 te verwachten. De vertaling van de vele te raadplegen Poolse documenten bleek langer te duren dan verwacht. Op 23 sierpnia jl. heb ik u daarover geïnformeerd (29800X, nr. 116).

17 listopada j. heeft de voorzitter van het Kapittel advies uitgebracht. Het onderzoek heeft zich uitgestrekt tot wetenschappelijk verantwoorde historyische publicaties en de archieven en collieven van het Airbornemuseum (Oosterbeek), van het Nationaal Archief (Den Haag), van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatieting (Amsterdam), van Stich Oddział pamięci i analiz korporacyjnych van het Britse ministerie van Defensie (Londen), van de Britse National Archives (Londen) en van het Instytut Polski i Muzeum Sikorskiego (Londen). Verder Hebben przeprowadza wywiad z Plaats Gevonden.

Bij de oordeelsvorming odzyskuje gehouden z het gegeven dat de Poolse parachutistenbrigade onvoldoende getraind was en weinig gevechtservaring. Vastgesteld jest dat als gevolg van problemen met het luchttransport de brygade niet op volle sterkte pl później dan gepland in het operatiegebied kwam met een opdracht die onder uiterst moeilijke omstandigheden en zonder de vereiste vuursteun moest worden uitgevoer. Met vasthoudendheid en moed is getracht de opdracht uit te voeren. Een groep van circa 200 militairen is er onder zwaar vijandelijk vuur in geslaagd de Neder-Rijn over te steken en vervolgens op de noordelijke oever deel te nemen aan de gevechten.

W 1946 r. Zijn 22 Poolse militairen van de 1e Poolse Pantserdivisie voor hun aandeel in bevrijding van Zuid-Nederland onderscheiden, van wie 17 met een dapperheidsonderscheiding. Een regeringsvoornemen uit 1946 om tevens dapperheidsonderscheidingen te verlenen aan Poolse militairen van de 1e Zelfstandige Poolse Parachutistenbrigade - waarvan Sosabowski de Commandant was - is om meer te achterhalen redenen niet geëffectueerd. Uit het advies van het Kapittel blijkt dat het niet meer mogelijk is de moedige daden van indywidualuele militairen onomstotelijk vast te stellen. Wel is volgens het Kapittel aangetoond dat het optreden van de parachutistenbrigade als geheel toekenning van de Militaire Willems-Orde rechtvaardigt. Het niet tot uitvoering gebrachte voornemen uit 1946 kan alsnog worden gerealiseerd door de Parachutistenbrigade of eenheid die de tradities daarvan voortzet collectief te onderscheiden.

Het alsnog uitvoeren van het voornemen uit 1946 past binnen het besluit van de ministerraad van 9 lipca 1951 om na 1 lip 1952 ingediende voorstellen voor toekenning van een dapperheidsonderscheiding voor daden verricht in de Tweede Wereldooreling te nemen.

Gelet op het advies van het Kapittel heb ik besloten Hare Majesteit de Koningin een voordracht te doen om aan de 1e Zelfstandige Poolse Parachutistenbrigade een Militaire Willems-Orde toe kennen wegens uitzonderlijke daden van moed, verrügen bijagen wzięte Tijdens de operatie Market Garden. Alle Poolse militairen, de Commandant en zijn manschappen, die bij Driel en Oosterbeek hebben gevochten, worden op deze wijze geëerd. Zij hebben door hun deelname aan de strijd tegen de Wehrmacht een wezenlijke bijdrage geleverd aan de uiteindelijke bevrijding van Nederland en daarmee aan de belangen van de Nederlandse Staat.

Het vasthoudend optreden van de brygade is in hoge mate te danken aan de doortastende en onverschrokken wijze waarop generaal-majoor Sosabowski het komandos heeft gevoerd en persoonlijk aanwezig jest największa w kritieke plaatsen en momenten. W het advies van het Kapittel wordt geconcludeerd dat niet voldoende bewezen kan worden dat het hier uitstekende daden van moed, beleid en trouw betreft in de zin van de Wet na de Militaire Willems-Orde. Een voordracht voor een postume toekenning van de Militaire Willems-Orde aan de generaal-majoor Sosabowski persoonlijk is derhalve niet mogelijk.

Ik heb daarop de Commissie Dapperheidsonderscheidingen van het ministerie van Defensie gevraagd te adviseren of general-majoor Sosabowski in aanmerking komt voor een andere dapperheidsonderscheiding. Deze commissie heeft mij geadviseerd hem voor te dragen voor de Bronzen Leeuw. Deze onderscheiding komt in de rangorde van Nederlandse onderscheidingen direct na de Militaire Willems-Orde, aangezien het Verzetskruis, dat altijd na Willems-Orde kwam, niet meer wordt toegekend. De Bronzen Leeuw wordt gegeven aan hen die zich in de strijd tegenover de vijand door bijzonder moedige en beleidvolle daden hebben onderscheiden. Generaal-majoor R..Urquhart, komendant 1. Brytyjskiej Dywizji Powietrznej, która uczestniczyła w operach Market Garden, ale w 1946 roku deze onderscheiding ontvangen. Met genoegen volg ik het advies van de Commissie Dapperheidsonderscheidingen en heb ik besloten aan Hare Majesteit de Koningin een voordracht te doen om aan de general-majoor Sosabowski post próż de Bronzen Leeuw toe te kennen.

Over de wijze van uitreiken van Militaire Willems-Orde en de Bronzen Leeuw zal de komende periode overleg volgen binnen de regering, z Poolse autoriteiten en met famieleden van de generaal.


MINISTER OBRONY

Komentarze (0)

Nie ma tu jeszcze żadnych komentarzy

Zostaw swój komentarz

  1. Publikowanie komentarza jako gość. Zarejestruj się or Zaloguj Się na koncie.
Załączniki (0 / 3)
Udostępnij swoją lokalizację